• برگزاري مراسم غبارروبي قبور مطهر شهداي گمنام دانشگاه شهركرد
    مراسم غبارروبي قبور مطهر شهداي گمنام دانشگاه شهركرد روز شنبه ٧ بهمن ماه بعد از نماز جماعت ظهر و عصر در جمع دانشگاهيان برگزار گرديد

  • برگزاری مراسم عروج جانگداز جناب حجت الاسلام صفوی: معاون اسبق دفتر نهاد رهبری در مسجد دانشگاه شهرکرد
    مراسم عروج جانگداز جناب حجت الاسلام صفوی: معاون اسبق دفتر نهاد رهبری در مسجد امام علی (ع) دانشگاه شهرکرد روز سه شنبه ساعت 10 تا 12 برگزار گرديد

  • برگزاری جلسه مسئولین دفاتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری استان در دفتر نهاد رهبری دانشگاه شهرکرد
    جلسه مسئولین دفاتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری استان روز شنبه 30 دیماه ساعت 8 صبح در محل دفتر نهاد رهبری دانشگاه شهرکرد برگزار شد

  • راه اندازي مركز همسر گزيني در دانشگاه شهركرد
    راه اندازي مركز همسر گزيني در دانشگاه شهركرد

  • ديدار جمعي از كاركنان و مسئول نهاد رهبري دانشگاه شهركرد از خانواده شهيد حيدري
    ديدار جمعي از كاركنان و مسئول نهاد رهبري دانشگاه شهركرد از خانواده شهيد حيدري

  • رگزاري جلسه مسئول نهاد رهبري جناب حجت الاسلام دكتر صفي با معرفت جويان حوزه علوم اسلامي دانشگاه شهركرد
    رگزاري جلسه مسئول نهاد رهبري، جناب حجت الاسلام دكتر صفي با معرفت جويان حوزه علوم اسلامي دانشگاه شهركرد

آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 54711
 بازدید امروز : 401
 کل بازدید : 4720926
 بازدیدکنندگان آنلاين : 13
 زمان بازدید : 0.52
اوقات شرعی
اخبار > چطور از ریخت و پاش اقتصادی در خانواده ها جلوگیری کنیم؟
 


چطور از ریخت و پاش اقتصادی در خانواده ها جلوگیری کنیم؟

 از مهم‌ترین مسائل مطرح شده در چند سال اخیر و به خصوص بعد از هدفمند کردن یارانه‌ها، بحث اقتصاد ایران و نحوه‌ خرج کردن صحیح در خانواده‌ ایرانی است. این مساله باعث یک بازنگری کلی در مقوله‌ به اصطلاح دخل و خرج خانواده شد و مشخص کرد که سبک زندگی ایرانی با وجود کمبود برخی منابع، مانند آب به شدت مصرف‌گراست و نیز وجود منابع انرژی در این مرز و بوم و نحوه‌ توزیع دولتی آن باعث عادت‌ کردن مردم به مصرف بی‌رویه شده است. این عادت به همراه اتفاقاتی چون اجبار دولت به کوپنی‌ کردن مایحتاج مردم در طول دفاع مقدس و بعد از آن، باعث نشت باور «هرچیز در دسترسی را باید زیاد مصرف کرد»، شد. برای بررسی دقیق‌تر و حل این مساله، لازم است بدانیم که هزینه‌های هر خانوار در جامعه‌ ایرانی عموما توسط خانم منزل مدیریت می‌شود. پس این که او چه راهکاری را در پیش گیرد و چه آموزش‌هایی ببیند و به اعضا بدهد، می تواند بسیاری از این هزینه‌ها را و حتی هزینه‌های ایجاد شده توسط نسل بعد را نیز تحت‌الشعاع قرار دهد. این مقاله تلاشی ا‌ست برای کندوکاو تفکرات پیرامون خرج در خانواده‌ ایرانی و بعضا ارائه‌ راهکاری برای بهبود آن.

راهکارها – خرید معقول
بزرگترین معضلی که خانواده‌ ایرانی امروز با آن دست و پنجه نرم می کند، بحث تجمل‌گرایی، خریدهای غیر ضروری و اسراف است. خانم ایرانی بیشتر از این که درگیر میزان احتیاج و صرفه‌ اقتصادی کالا باشد، به نظرات دیگران در خرید آن اهمیت می دهد. او با دخیل‌ کردن «مردم چه می گویند!» در هزینه‌های خود، بار سنگینی را بر خانواده تحمیل می کند که متاسفانه گاه به مشاجرات بین زن و شوهر نیز منجر می شود. اگر زن خانه به شأن خودش و خانواده‌اش اطمینان داشته باشد، نمی گذارد حرف مردم برای او و زندگیش تصمیم بگیرد. این کمبود اعتماد به نفس در بانوان ایرانی مقوله‌ای ا‌ست که باید در مدارس و دانشگاه قطعا مورد پیگیری واقع شود. البته واقعی‌تر شدن قیمت‌ها در چند سال گذشته خواه ناخواه خانم خانه و به تبع آن خانواده را به این سمت سوق داده که کمتر به دید بقیه‌ افراد در تهیه‌ ضروریات اهمیت دهند.

از آنجایی که این اعتقاد به نظر مردم در باورهای مادران رسوخ کرده و شاید گاهی متوجه دخالت آن در خرید خود نشوند، برای حل این مشکل باید زن خانواده برای هر خرید بتواند توجیهی منطقی برای خود داشته باشد و می توان با سوالاتی چون: چرا بخرم؟ چرا این مارک؟ آیا قیمت بهتر نمی‌یابم؟ آیا راه کم‌هزینه‌تری هم هست؟ و ... به منطقی ‌بودن خریدش مطمئن شود. این روند می تواند جامعه‌ ما را از اسراف که این همه در دین از آن نهی شده، نیز برهاند.

برای نمونه از امام موسى ‌بن جعفر عليه‌السلام نقل شده: كسى كه در زندگى ميانه‌روى و قناعت ورزد، نعمت او باقى مى‌ماند و آنكه با ريخت و پاش و اسراف زندگى كند، نعمتش از بين مى‌رود (1). این حدیث به طور کلی نعمت را گفته، نه فقط آن بخشی را که درگیر اسراف شده است. پس با اسراف در یک مقوله شاید بالکل همه‌ نعمات زایل شود. همان چیزی که امروزه شاهدش هستیم که افراد هرچه به قول معروف می دوند و تلاش می کنند، به جایی که می خواهند نمی‌رسند. چون به گفته‌ امیرمومنان: سوء‌ التدبیر مفتاح ‌الفقر. ایشان همچنین به فرزند خود محمد حنفیه می فرمایند: حسن‌ التدبیر یُنمی قلیل‌ المال و سوء التدبیر یفنی كثیره ؛ تدبیر درست، مال كم را می‌افزاید و تدبیر نادرست، مال زیاد را كم می‌كند.

 خودکفایی
راهکار دیگری که به نظر برخی می تواند برای کاهش هزینه های جاری خانواده مناسب باشد، خودکفایی خانم خانه در مایحتاج است. برای مثال برخی معتقدند درست ‌کردن رب، انواع سس‌ها، طبخ غذاهای خانگی، کیک‌ها و غیره به دلیل کاهش هزینه‌های پرداخت‌ شده برای بسته‌بندی، افزودنی‌ها، کارگر، حمل و نقل، توزیع و فروش مقرون به صرفه‌تر خواهد بود. ضمن این که هم اطمینان از سلامت آن بالاتر است و هم طعم دلخواه را خواهد داشت. یا مثال دیگر افراد با این عقیده، فراگیری خیاطی توسط خانم یا دختران خانه است. از آنجایی‌ که زنان نیاز به پوشیدن و تنوع بیشتری نسبت به مردان دارند و از سوی دیگر ظریف‌کار و با سلیقه هستند، با آموختن خیاطی نیز می‌توانند هم لباس دلخواه خود را بیافرینند، هم تک باشند (مقوله‌ مهمی برای بسیاری از خانم‌های جوان که منجر به صرف وقت و هزینه‌های هنگفت توسط آنها برای یافتن لباس یکتا و دلخواهشان می گردد.) و هم هزینه‌های جاری‌شان را بکاهند.

اما در برابر چنین عقیده‌ای، می توان به تبعات گسترده‌ این حرکت در جامعه‌ امروزی نیز اشاره کرد. اگر این رفتار بر فرض محال در تمام سطوح جامعه فراگیر شود، موقعیت‌های شغلی بسیاری در معرض خطر قرار می‌گیرند و با افزایش بیکاری و تعطیلی کارخانه‌ها، کارگاه‌های تولیدی،  سیستم توزیع و غیره، قاعدتا هجمه‌ بزرگی بر اقتصاد کلی جامعه و به تبع آن خانواده‌ها وارد خواهد شد. لازم به ذکر است که از طرف مسئولان سلامت کشور، نظارت‌های دقیقی بر تولیدات پوشاکی، دارویی و به خصوص غذایی حاکم بوده و نمی توان برچسب بی‌اعتمادی به بسیاری از تولیدات زد. چه بسا بیماری‌هایی که از تولیدات خانگی بی‌کیفیت عاید افراد شده است. ضمن این که همه‌ مادران به علت مشغله‌ کاری، نمی‌توانند به این قسم توصیه‌ها عمل کنند. پس حفظ تعادل دو کفه‌ این ترازو، یعنی خرید از بیرون و تولید داخل منزل، در سطح خانواده و اجتماع ضروری به نظر می رسد.

 درمان‌های سنتی یا home care
راه بعدی کاستن خرج منزل، یادگیری اولیه‌ طب سنتی است که در خارج از کشور به مراقبت‌های خانگی (Home care, domiciliary care, social care) شهرت دارد. این قسم از مراقبت‌ها به تبع گرانی هزینه‌ بیمه و درمان و برخی مشکلات دیگر در اروپا و آمریکا در دهه‌های اخیر رایج شده است. البته طب سنتی هر منطقه باید مطابق آب و هوا و مزاج مردم همان منطقه باشد که طی قرون متمادی نسل به نسل منتقل شده است. طب سنتی ایران هم که پیشرو در امر درمان به حساب می‌آید، می تواند از بسیاری از مراجعات بی‌مورد به پزشک و صرف هزینه‌های غیر ضروری درمان جلوگیری کند. مادر خانواده با دانستن طبع‌های مختلف اعضا و مناسبت‌های غذایی و اعمالی نظیر فصد، بادکش، تجویز های خوراکی، طبخ دمنوش‌ها و غذاهای لازم مانند پزشکی همیشگی، دلسوز و آگاه از نیازهای جسمی اعضای خانواده به درمان بسیاری از مشکلات روزمره و ساده بپردازد، بدون مصرف اضافه‌ انواع قرص‌ها و داروهای شیمیایی. لازم به ذکر است که طبق گزارش ایلنا، ايران به لحاظ مصرف دارو و مراجعه به پزشك جزو 20 كشور نخست دنيا بوده و در آسيا بعد از چين مقام دوم را داراست.

 پول توجیبی
راهکار سوم مقوله‌ پول توجیبی فرزندان خانواده است. یعنی جهت‌دهی به افکار و نوع تربیت اقتصادی کودکان و آموزش آنها برای این که بدانند تنها منبع موجود برای تأمین مایحتاجشان، همان پول توجیبی دریافتی‌شان است. میزان این پول متناسب با فاکتورهایی مانند مرحله‌ زندگی فرزند، جنسیت، میزان استقلال مالی، گستردگی بخشی از زندگی فردی که خودش باید برای خودش هزینه کند، توسط والدین تعیین خواهد شد. او باید خودش مدیریت هزینه‌هایش را بر عهده گیرد. این روند می تواند پس‌انداز کردن و ارزش اقتصادی پول را برای فرزندان تبیین کند. می توان حتی برخی مسائل اقتصاد اسلامی مانند ربا، احکام قرض، خمس و زکات و انفاق، اسراف در مال و مصادیق آن، گرفتن رسید دریافت پول و غیره را در حین تعاملات اقتصادی اعضای خانواده به فرزندان آموخت.

 اقتصاد ملی
راهکار بعدی که در محافل مورد بحث است، خرید کالای تولید داخل است. بدین‌وجه که برای افراد خانواده، خرید محصولات وطنی در ارجحیت باشد. ادله‌ای که برای این حرکت توسط برخی اقتصاددانان ارائه می‌شود، شامل هزینه‌ کمتر برای خرید مایحتاج، کاهش بیکاری، کمک به بهبود تولید ملی، گردش پول در داخل کشور، افزایش سطح رفاه افراد جامعه، کاهش فاصله‌ طبقاتی، استقلال اقتصاد از نفت و غیره، توجیه‌کننده است اما از طرف دیگر باید بررسی شود که چرا جامعه تا کنون به این سمت حرکت نکرده است. به زعم برخی از جامعه‌شناسان، علت فقدان ارجحیت تولید داخل بر تولید خارج چند نکته است:

•    برخی باورهای غلط در باب همیشه بهتر و با کیفیت‌تر بودن تولیدات خارجی
•    سطح ارزش اجتماعی بالاتر (با کلاس بودن) کالای خارجی
•    فقدان تبلیغات موثر کالاهای داخلی
•    صنعت بسته‌بندی غیر کارآمد که منجر به بسته‌های غیر جذاب برای مشتری می شود
•    عدم روانشناسی بازار در تولید کالا
•    نبود یا کمبود ضمانت‌های اطمینان‌بخش از کیفیت کالا
•    خدمات پس از فروش ناکارآمد

این دلایل و صدها کمبود دیگر در این حوزه مانع از عملیاتی شدن آن می شود. پس لازم و ضروری است که مسئولان امر در کنار فرهنگ‌سازی برای مصرف کالای وطنی، به حل این موارد نیز به طور جدی و راه‌گشا بپردازند تا در آینده با فرزندانی مواجه باشیم که با خرید از داخل حس استقلال، کرامت انسانی و اعتماد به نفس داشته باشند.

 

 

 

                                                                                       

 

 

 1395/05/04    ٠٩:٤٥  

 

 

 

برای این خبر نظری ثبت نشده است
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید:
 

خروج